Doku, Organ Nakli ve Diyaliz Hizmetleri Daire Başkanlığı

Doku, Organ Nakli ve Diyaliz Hizmetleri Dairesi Başkanlığı

ORGAN NAKLİ HİZMETLERİ BİRİMİ

ORGAN NAKLİ MERKEZLERİNİN PLANLAMASI

  • Daire Başkanlığımız tarafından ülkemizde organ nakli merkezi ihtiyacı olan bölgeler belirlenir.
  • Belirlenen bölgelerde faaliyet göstermesi planlanan özel hastaneler bünyesinde açılabilecek nakil merkezlerinin sayısı, türü, bölgesi ve ilini belirten bir genelge Bakanlık Makamı’nın onayına sunulur.
  • Bakanlık Makamı’nın onayından sonra planlama bölgeleri 3’üncü kişilere ilan edilir.
  • İlan edilen bölgelerden gelen ön izin başvuruları alınır.
  • Alınan başvurulardan Organ Nakli Merkezleri Yönergesi’nde yer alan şartları haiz en uygun hak sahipleri belirlenir.
  • Hak sahiplerinin Organ Nakli Merkezi Ruhsatlandırma başvurusu alınır.
  • Ruhsatlandırmaya ilişkin yukarıda yer alan prosedürler işletilir.

ORGAN NAKLİ MERKEZİNİN RUHSATLANDIRILMASI

 (1) Ruhsat başvurusu yılın herhangi bir zamanında İl Sağlık Müdürlükleri aracılığı ile bakanlığımıza iletilir

 (2) Ruhsat başvuru dosyası incelenir varsa eksikliklerinin tamamlanması için aynı kanaldan ilgiliye bildirilir. Eksiksiz olarak yapılan başvurulara ait evraklar Bilimsel Danışma Komisyonları tarafından değerlendirilir. Uygun bulunması halinde yerinde değerlendirme kararı alınır. Uygun bulunmazsa dosya gerekçesi ile birlikte iade edilir.

 (3) Dosyası uygun bulunan merkez için yerinde değerlendirme kararı alınır. Bu karara istinaden Genel Müdürlük Makamından yerinde değerlendirme onayı alınır. Bu onaya istinaden merkez yerinde değerlendirilir.

 (4) Merkezin Organ Nakli Merkezleri Yönergesi’ndeki şartları sağladığının tespiti amacıyla mevzuatta zorunlu kılınan bütün birimleri kontrol edilir ve merkezde çalışacak personel değerlendirmeye alınır. Bu hususlara istinaden merkezde bir değerlendirme formu hazırlanır. Formda merkezin organ nakli hizmetleri için uygun olduğu veya uygun olmadığı belirtilir.

 (5) Uygun bulunmayan merkezin başvurusu, uygunsuzluğun giderilmesi halinde yeniden değerlendirilmeye alınacağını belirten bir gerekçeli yazı ile reddedilir. Uygun bulunan merkezde hazırlanan değerlendirme formuna istinaden Organ Nakli Merkezi Ruhsatnamesi, Organ Nakli Merkezi Mesul Müdürlük Belgesi ve Organ Nakli Merkezi Faaliyet İzin Belgesi tanzim olunur ve Genel Müdürlük Makamı’nın onaylarına sunulur.

 (6) Makamın onayı akabinde belgeler soğuk mühürle damgalanır ve İl Sağlık Müdürlüğü vasıtası ile ilgili merkeze gönderilir.

ORGAN NAKLİ MERKEZLERİNİN İZLENMESİ ve DENETLENMESİ

  • Nakil merkezleri Türkiye Organ ve Doku Sistemi(TODS)’nden derlenen veriler ışığı altında her yılın sonunda değerlendirilir.
  • Bu değerlendirmeler sonucunda Organ Nakli Merkezleri Yönergesi’nde yer alan kriterleri sağlamadığı tespit edilen merkezler bilimsel danışma komisyonları tarafından değerlendirilir. Uygunsuz görülen merkezlerden gerekli dosyaların istenmesine karar verilir veya uygunsuz görülen merkezler hakkında uyarı kararı alınır.
  • Uyarı kararına istinaden ilgili merkezler uyarılır veya gerekli dosyalar istenir. Dosyalar bir sonraki toplantıda bilimsel danışma komisyonları tarafından değerlendirilir.
  • Değerlendirme sonucunda merkezin faaliyeti hususunda uygunluk, uyarı veya yerinde denetim kararı alınır.
  • Yerinde denetim kararına istinaden Genel Müdürlük Makamı’ndan denetim onayı alınır. Onaya istinaden Bilimsel Danışma Komisyonu ve Bakanlık yetkilileri tarafından merkez denetlenir. Denetim sırasında dosyalar incelenir ve gerek duyulan vakalarda merkez sorumluları sözel olarak dinlenir.
  • Denetim sırasında bir rapor hazırlanır ve merkezde imza altına alınır. Raporda merkez hakkındaki uygunluk durumu belirtilir.
  • Raporlar bir sonraki komisyon toplantısında değerlendirilir. Değerlendirme sonucunda merkezin uygunluğuna, uyarılmasına veya faaliyetinin süreli veya süresiz olarak durdurulmasına veya iptaline karar verilir ve bu karar bir üst komisyon olan Ulusal Koordinasyon Kurulu(UKK)’na sunulur.
  • Ulusal Koordinasyon Kurulu bu karara istinaden merkez hakkında alınan kararın onaylanmasına veya kararın değiştirerek onaylanmasına karar verir. (Onaylar, Kapatmayı Süreli Durdurmaya çevirir, Süreli Durdurmayı Kapatmaya Çevirir v.s.)
  • İdari yaptırım kararları ile ilgili merkez hakkında Genel Müdürlük Makamı’ndan onay alınır.
  • Alınan onay il sağlık müdürlüğü aracılığı ile merkeze bildirilir. Ardından merkez merkezi organ dağıtım sisteminden çıkartılır ve faaliyet izini durdurulur/iptal olur.

MERKEZİ ORGAN DAĞITIM SİSTEMİNİN İŞLETİLMESİ

  • Ülkemiz 9 Ayrı Bölge Koordinasyon Merkezi’ne ayrılmıştır. (Adana, Ankara, Antalya, Bursa, İzmir, Erzurum, Diyarbakır, Samsun, İstanbul) Organ temini bu merkeze bağlı illerde gerçekleştirilir.
  • Temin edilen organlar ulusal koordinasyon sistemine sunulur.
  • Ulusal Koordinasyon Merkezi(UKM) sunulan organı bilgisayar ortamında (TDİS) sistem üzerinden eşleştirir.
  • Organın gönderileceği merkez ve merkezde bulunan doku ve kan uyumu olan hastalar belirlenir.
  • Merkez ile iletişime geçilir ve merkezin organı kabul etmesi beklenir.
  • Merkezin organı kabul etmesinden sonra çıkarım organizasyonuna başlanır. Çıkarım ekipleri organı kabul eden merkez tarafından belirlenir ve hava, kara veya deniz yolu ile donörün bulunduğu hastaneye ulaşım organizasyonu gerçekleştirilir.
  • Organ çıkarım işlemi sona erdiği anda özel kaplarda soğuk zincire alınan organların belirlenen merkezlere ulaştırılması için gerekli taşıt organizasyonu yapılır.
  • Soğuk iskemide bulunan organlar, mümkün olabilecek en kısa sürede belirlenen hasta listesinde bulunan hastalardan birisine takılmak üzere merkez sorumlularına teslim edilir.
  • Aynı donörden çıkartılan her organ için ayrı ayrı ulaşım çıkarım ve takip organizasyonu yapılır.

SERTİFİKALI EĞİTİM PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ

  • Organ ve Doku Nakli Koordinatörlüğü Eğitim Standartlarına göre eğitim merkezi olmak isteyen merkezler Bakanlığımıza başvurur.
  • Organ ve Doku Nakli Koordinatörlüğü eğitim merkezi standartlarına uygun merkezler belirlenir ve Müsteşarlık Makamı’nın onayına sunulur.
  • Makamın onayı akabinde eğitim merkezi olan merkezler ilan edilir.
  • Sertifikalı eğitim programına katılmak isteyen Eğitim Standartları Yönetmeliğine uygun personeller Bakanlığımıza başvurur. Standartları taşıdığı belirlenen personel en uygun eğitim merkezinde eğitim almak üzere yönlendirilir.
  • Katılımcı 280 saatlik bir eğitime tabi tutulur.
  • Katılımcı Eğitim sonucu pratik ve teorik olmak üzere iki aşamalı eğitime tabi tutulur. Başarılı olan katılımcıların başarılı olduğuna dair yazısı eğitim merkezi tarafından Bakanlığımıza bildirilir.
  • Akabinde başarılı katılımcı adına “Organ ve Doku Nakli Koordinatörlüğü Sertifikası” düzenlenir, tescil edilir ve il sağlık müdürlüğü aracılığı ile ilgiliye tebliğ edilir.

ORGAN NAKLİ MEVZUATININ GELİŞTİRİLMESİ

  • Uygulamadan doğan aksaklıklar, periferden gelen talepler ve bilimsel gelişmeler ışığı altında dönemin gerekliliklerine uygun olarak mevzuatlar sürekli revize edilir.
  • Uygulamadan doğan aksaklıklar belirlenir. Sahadan gelen tepkiler analiz edilir ve talepler alınır. Bilimsel Danışma Komisyonları tarafından güncel bilimsel gelişmeler ve diğer bilimsel parametreler derlenir. Uluslararası mevzuat ve uygulamalar takip edilir.
  • Derlenen bilgiler ışığında taslak metin oluşturulur ve Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik uyarınca gereklilik arz eden durumlar hususunda etki analizleri yapılır.
  • Bütün paydaşların görüşlerini iletebileceği bir mekanizma oluşturulur, çalıştaylar yapılır ve hazırlanan taslak metinler görüşlere gönderilir.
  • Görüşler belirli bir tarih aralığında toplanır ve analiz edilir. Uygun bulunan görüşler metne eklenir veya gerekli değişiklikler yapılır.
  • Son şekli verilen taslaklar normlar hiyerarşisinin gerektirdiği şekil şartlarının sağlanması ile yürürlüğe girer.